Evlerin çoğunda tablolar olması gerekenden 20-30 cm daha yüksekte asılıdır. Bunun nedeni basit: insan, tabloyu ayakta dururken asar ve kendi boyuna göre konumlandırır. Oysa galerilerde, müzelerde ve iyi tasarlanmış evlerde tablo yüksekliği tek bir kurala göre belirlenir: göz hizası. Bu yazıda o kuralı, istisnalarını ve pratik ölçüm yöntemini anlatıyoruz.
Göz hizası kuralı: Tablonun merkezi 145-150 cm
Galerilerin kullandığı standart, tablonun merkez noktasının yerden 145 ile 152 cm yukarıda olmasıdır. Bu ölçü, ortalama bir yetişkinin ayakta durduğundaki göz seviyesine denk gelir. Tablonun üst kenarı değil, tam ortası bu seviyeye gelmelidir. Yani 80 cm yüksekliğindeki bir tablonun üst kenarı yerden yaklaşık 188 cm, alt kenarı 108 cm olur.
Pratik hesap
- Tablonun yüksekliğini ikiye bölün. (Örnek: 100 cm tablo için 50 cm)
- Bu sayıyı 148'e ekleyin; tablonun üst kenarının yerden yüksekliği budur. (198 cm)
- Tablonun arkasındaki askı kancasının üst kenardan ne kadar aşağıda olduğunu ölçün ve bu sayıyı çıkarın. (Kanca 8 cm aşağıdaysa çivi 190 cm'ye çakılır.)
Mobilyanın üstüne asıyorsanız kural değişir
Tablo bir kanepenin, yatağın ya da konsolun üzerindeyse artık göz hizasına değil mobilyaya göre konumlandırılır. Burada kural, tablonun alt kenarı ile mobilyanın üst kenarı arasındaki boşluktur:
- Kanepe üstü: 15-25 cm boşluk. Daha fazlası tabloyu kanepeden koparır, daha azı oturan kişinin başına yakın olur.
- Yatak başlığı üstü: 15-20 cm. Başlık yoksa yatağın üst kenarından 40-50 cm.
- Konsol veya şifonyer üstü: 10-20 cm. Konsolun üstünde vazo, lamba gibi nesneler varsa tabloyu bunların en az 5 cm üzerinde tutun.
- Yemek masası yanındaki duvar: Oturan göz hizası ayaktakinden daha düşüktür; merkezi 125-135 cm'ye indirebilirsiniz.
Çoklu tablolarda merkez nasıl bulunur?
Üçlü set ya da galeri duvarı asıyorsanız, tüm grubu tek bir tablo gibi düşünün. Grubun toplam yüksekliğini hesaplayın ve grubun merkezini 145-150 cm'ye getirin. Tablolar arası boşluk 5-8 cm olsun; büyük duvarlarda 10 cm'ye kadar çıkabilir. Örnek: 3 adet 50x70 cm dikey tablo yan yana asılacaksa grubun yüksekliği 70 cm'dir, merkezi 148 cm'ye gelince üst kenar 183 cm olur.
İstisnalar: Merdiven, çocuk odası ve yüksek tavan
Merdiven duvarında göz hizası her basamakta değişir. Çözüm, basamakların eğimini takip eden hayali bir çizgi çekmek ve her tablonun merkezini o basamağın yerden 145-150 cm yukarısına yerleştirmektir. Çocuk odasında tabloyu çocuğun göz hizasına, yani 100-120 cm'ye indirebilirsiniz; bu, odanın çocuğa ait olduğunu hissettirir. Tavan 3 metreyi aşıyorsa merkez yüksekliğini 155-160 cm'ye çıkarmak orantıyı korur; ama 170 cm'yi geçmeyin.
Asmadan önce deneyin
Tablonun ölçüsünde bir ambalaj kağıdı kesin, hesapladığınız yüksekliğe maskeleme bandıyla yapıştırın ve odada birkaç saat yaşayın. Koltuğa oturun, kapıdan girin, farklı açılardan bakın. Bu yöntem, duvarda çivi deliği açmadan önce fikrinizi değiştirme şansı verir.
Askı türüne göre düzeltme
Hesabınız doğru olsa bile askı aparatı yanlış ölçülürse tablo 5-10 cm sapar. Kanvas tabloların arkasında genellikle üç tür askı bulunur. Dişli askı, tablonun üst kenarına yakın takılır ve çivi ile üst kenar arasında 2-4 cm fark yaratır. Tel askıda ise tel gerildiğinde oluşan üçgenin tepe noktası ölçülmelidir: teli parmağınızla yukarı çekin, üst kenara olan mesafeyi ölçün; bu mesafe gevşek teldeki ölçüden 3-5 cm daha azdır. Doğrudan şasiye asılan tablolarda ise çivinin şasi çıtasının kalınlığı kadar, yani yaklaşık 2 cm, yukarıda kalması gerekir. Hangi askı olursa olsun, 70 cm'den geniş tablolarda iki askı noktası kullanın; tablo zamanla eğilmez ve düz kalır.
Doğru yükseklik, tablonun odanın parçası gibi görünmesini sağlar. Büyük boy bir tablo için manzara koleksiyonuna, yatak odası için meditasyon tasarımlarına göz atabilir, kendi fotoğrafınızdan bir tablo yaptırmak için kişiye özel stüdyoyu deneyebilirsiniz.